Morawy to historyczna, jedna z trzech krain Republiki Czeskiej (także Czech właściwych i Śląska Czeskiego), położona na wschodzie kraju. Morawy Południowe nazywa się „czeską” lub „morawską Toskanią” ze względu na niezwykle fotogeniczny, łagodnie pofałdowany krajobraz, wielowiekową kulturę winiarską oraz ciepły, słoneczny klimat.
Region Morava jest miejscem najstarszej tradycji winiarskiej, bowiem winorośl przybyła tu wraz z rzymskimi legionami cesarza Marka Aureliusza. Stąd pochodzi 90 % czeskiego wina. Popularnością cieszy się szczególnie wino białe Veltlinske zelene, którym prezydent Havel podejmował królową Elżbietę II.
W połowie października bieżącego roku członkowie koła PTTK ”Jarzębina” spędzili kilka słonecznych dni na terenie tej pięknej krainy. Trasa nasza wiodła przez miasto Mikulov, nad którym góruje usytuowany nad skalnym urwiskiem barokowy zamek, wokół którego roztacza się jeden z największych ogrodów zamkowych w Republice Czeskiej. Miejscowość będąca w XIII-XVI w. własnością rodu Lichtensteinów, a od 1575r. do końca II wojny światowej należała do rodu Dietrichsteinów, zachwyca klimatem brukowanych uliczek, secesyjnych budowli i pełnymi turystów ogródkami winnymi. Miasto to również centrum wina, znane z wina Svaty Urban, którego nazwa związana jest z Urbanem I, patronem winiarzy i winnej latorośli. Nad miastem wznosi się na wysokość 369 m wzgórek, zwany Svaty Kopecek (Święty Wzgórek), na który wspięliśmy się, aby podziwiać panoramę miasta. Poza tym jest to miejsce pielgrzymek wiernych do kaplicy św. Sebastiana i innych budowli sakralnych.
Kolejnym etapem podróży był Moravski Kras. Kras, czyli rozpuszczanie skał wapiennych przez wody powierzchniowe lub podziemne. Jej działanie skutkuje powstawaniem jaskiń, zapadlisk i polji (kotlin, których dnem płynie strumień). Jest to obszar chronionego krajobrazu o wielkości 94 km2. Znajduje się tam 1600 jaskiń, z czego pięć jest udostępnionych turystom. Mieliśmy okazję przejść i przepłynąć łodziami popularną Jaskinię Punkevni i dotrzeć do Przepaści Macochy na głębokości 138,5 m.
Gościliśmy również w rodzinnej winiarni Jedlicka w Boreticach, gdzie zaprezentowano nam sposób produkcji miejscowego wina, pokazano piwniczkę pełną beczek wina, a także umożliwiono degustację wybranych win. W regionie znajduje się mnóstwo rodzinnych winiarni i piwniczek, które przypominają małe wioski.
Żegnaliśmy się z Morawami po zwiedzeniu kompleksu pałacowo-parkowego w Lednicach. Neogotycki pałac, który wraz z przylegającym doń ogrodem i parkiem, tworzy jeden z największych w Europie (283 km2) krajobraz, zaprojektowany w całości przez człowieka. Zamek w Lednicy tworzy kompleks z zamkiem w Valticach, będący kiedyś siedzibą magnackiego rodu Lichtensteinów. Oba pałace wraz z ogrodami znajdują się od 1996 r. na liście UNESO (jako Ogród Europy).
Wracaliśmy do domu pełni wrażeń, pamiętając uroki wspaniałych zabytków oraz smak morawskiego wina. Zgadzaliśmy się z rzymską maksymą In vino Veritas, in Aqua sanitas , szczególnie jeśli jej pierwsza część dotyczy wina pochodzącego z Moraw.`
Marek Ściślak











