17 maja 2026 r. Koło Obieżyświat działające przy PTTK Oddział Ziemi Brzeskiej w Brzegu zorganizowało wycieczkę krajoznawczą pod hasłem „Piękno czeskiego baroku – Czechy: Kuks i Betlejem”. W podróż wyruszyła 54-osobowa grupa brzeskich turystów, spragnionych poznawania niezwykłych miejsc, historii i architektury naszych południowych sąsiadów.

Już od pierwszych chwil pobytu w Kuksie uczestnicy mogli przekonać się, dlaczego to miejsce uznawane jest za jedną z najcenniejszych pereł czeskiego baroku. Dziś trudno uwierzyć, że jeszcze pod koniec XVII wieku nie było tu praktycznie nic. Wizję stworzenia wyjątkowego ośrodka kulturalnego i uzdrowiskowego miał hrabia Franciszek Antoni Špork – syn cesarskiego generała, mecenas sztuki, miłośnik teatru i człowiek wyprzedzający swoją epokę. Dzięki jego ambicji Kuks stał się miejscem, które miało zachwycać rozmachem i poziomem artystycznym całej Europy Środkowej.

Najważniejszym zabytkiem miejscowości jest monumentalny kompleks klasztorno-szpitalny. Jako pierwszy powstał Kościół Najświętszej Trójcy z kryptą rodową fundatora. Po obu stronach świątyni dobudowano pomieszczenia dla pensjonariuszy uzdrowiska oraz zakonników opiekujących się chorymi. Z czasem kompleks rozrastał się o kolejne obiekty – aptekę, ogród klasztorny, cmentarz i kaplicę. Całość tworzy harmonijne założenie architektoniczne, doskonale wpisujące się w krajobraz doliny Łaby.

Szczególne zainteresowanie uczestników wzbudziły słynne rzeźby autorstwa wybitnego barokowego artysty Matyáša Bernarda Brauna. Monumentalne figury przedstawiające Cnoty i Przywary zdobiące taras przed szpitalem należą do najcenniejszych dzieł barokowej rzeźby w Czechach. Każda z postaci symbolizuje określone ludzkie cechy i emocje, a kunszt wykonania sprawia, że rzeźby wydają się niemal „żyć”. Ciekawostką jest fakt, że Braun tworzył swoje dzieła z niezwykłą dbałością o mimikę i dynamikę ruchu, przez co często porównywany jest do najwybitniejszych europejskich mistrzów epoki.

Dużym przeżyciem było również zwiedzanie słynnej barokowej apteki „Pod Jabłkiem Granatu”. W trakcie oprowadzania przez przewodnika uczestnicy mogli podziwiać oryginalne wyposażenie, zabytkowe naczynia apteczne oraz dawne receptury lecznicze. Sama nazwa apteki nawiązuje do granatu – symbolu zdrowia, życia i odrodzenia, często wykorzystywanego w sztuce barokowej.

Po przerwie obiadowej grupa udała się do pobliskiego Betlejem koło Kuksu – niezwykłego leśnego zespołu rzeźb wykutych bezpośrednio w piaskowcowych skałach. To wyjątkowe miejsce powstało również z inicjatywy hrabiego Šporka i talentu Matyáša Bernarda Brauna. Wśród drzew i skalnych ścian odnaleźć można płaskorzeźby oraz posągi przedstawiające sceny i postacie biblijne. Spacer po tym niezwykłym zakątku przypomina podróż do świata sztuki i duchowości ukrytego pośród natury. Co ciekawe, zespół rzeźb w Betlejem uznawany jest za unikat w skali europejskiej, ponieważ artysta połączył tu naturalny krajobraz z monumentalną sztuką sakralną.

Wycieczka przebiegała w doskonałej atmosferze, a piękna pogoda dodatkowo podkreślała uroki czeskiego baroku i malowniczych krajobrazów regionu.

Serdeczne podziękowania kierujemy do wszystkich uczestników za wspólnie spędzony czas, aktywność i wspaniałą turystyczną atmosferę.

Do zobaczenia na kolejnych wyjazdach z PTTK Oddział Ziemi Brzeskiej w Brzegu!